Biahmaithi

2 Timote 3:16 “Cathiang hi a dihlak in Pathian thaw chuahhnawhmi a si I biatak cawnpiaknak caah le palhnak cwnpiaknak alnak caah le palhmi remhnak caah le ding tein nunnak ding cawnpiaknak caah a thahnemmi a si.”

Bible hi Pathian nih minung sinah a kan pek mi a si. Cucaah, kan doctrine, kan zumhnak, ruahchannak ti bantuk le kan I cawn piaknak hna cu Bible ca I awk dih lai, Cathiang chungin an si dih lai. 1 John 2:27 “Sihmanhsehlaw nannih cu Khrih nih a Thlarau kha an toih cang hna. a Thlarau nan chung I a um paoh ahcun ahohmanh cawnpiaktu nan herh hna lo. Zeicahtiah a Thlarau nih cun zeizong vialte kha an cawnpiak hna I an cawnpiakmi hna cu biatak a simi kha a si, ahmaan lomi a si lo. Cucaah Thlarau cawnpiaknak kha zul u law Khrih chungah cun um camcin ko u.” Minung paohpaoh nih rek khawh a si, sihmanhsehlaw Thiang Thlarau nih chiti a toih mi hna lawnglawng nih tha te in fiang khawh a si. 2Peter 1:20-21 “Cun cu pinah hihi philh hlah u. Cathiang chung I a ummi profet bia kha ahohmanh nih anmah tein a sullam an I hngalh kho lo. Zeicahtiah profet bia cu minung duhnak chung menmen in a chuakmi a si lo, sihmanhsehlaw Pathian sinin a rami bia kha mi nih an chim tikah, Thiang Thlarau nih a fial hna caah a si.”

Kan zumhnak amaru

Kan zumhnak cu Cathiang bak in a awk, khamhnak kan hmuh khawhnak hnga caah hihi kan tuah ding a um.

1. Sual ngaihchihnak-repentance

2. Kan sual ngiahthiamnak caah, Bawipa Jesuh Khrih minin tipil in-baptism in water by immersion in the name of the Lord Jesus Christ for the remission of sins.

3. Hmelchunhnak: Cucu, Thiang Thlarau nih fial bangin le chim ter bantuk in holh dang in holh

Kan dihlak te in hmunkhat ah Thiang Thlarau in lungkhat te in kan um tti awk a si. Kan unau pawl zong kha lungkhat in kan um tti khawhnak hnga kan cawnpiak le kan chimhhrim ding a si.

Ahman mi Pathian pakhat (The one true God)

Zungzal in a nun mi Pathian a si ti kan zumh, Zungzal Pathian, minung nih kan tahkhawh lo tiang in a thawng mi Pathian a si, a Thianghlim mi Pathian a si. Cu Pathian pakhat a si mi cu, Pa-Pathian in amah le amah kha a langh, khamhnak ding caah Fapa in a lang, cun kan sinah zungzal um ding in Thiang Thlarau in a lang. 1 Korin 8:6 “Sihmanhsehlaw kannih caah cun Pathian cu pakhat lawnglawng a um I amah cu kan Pa, zeizong vialte Sertu kha a si I kannih hi amah ca I a nungmi kan si; cun Bawipa cu pakhat lawnglawng a um I cucu Jesuh Khrih kha a si I amah thawng cun zeizong vialte kha ser an si I amah thawng cun kannih zong hi kan nung.” Efesa 4:6 “Pathian cu pakhat lawng a si I amah cu mi vialte Pa, zeizong Bawi, zeizong vialte chungah rian a tuan I zeizong vialte chungah a ummi a si.” 2 Korin 5:19 “Cucaah kannih kan biapi cu, Pathian nih mi vialte kha Khrih thawngin hawi ah a ser hna, ti hi a si. Pathian nih an sualnak kha anmah sual phawtnak ding caah cazin chungah a khumhpiak hna lo I kannih cu a hawi I a ser hnanak bia chim kha a kan fial.” English bible 2 Corin. 5:19 “Pathian cu Jesuh chungah a um, amah hrimhrim nih vawilei he hremnak a ser. An sualnak kha an mah danthatnak ding caah a rel piak ti hna lo. Pathian nih khuaruahhar bia a kan pek mi cu amah le kan mah remnakser a si.” (NLT)

Pathian a um ko ti hi Cathiang nih a chim mi a si, cun Mikip nih amah hi theih kawh a si ii mi kip sinah a puang mi a si. Rom. 1:19,21,8,32 cun 2:15, “Minung cu Pathian kong hngalh khawh a simi thil hna kha Pathian hrimhrim nih fiang tein a hmuhsak ko hna.” Pathian cu hmuh khawh a si lo, pumsan zong a ngei lo, John 4:24 “Pathin cu Thlarau a si.” Thlarau cu titsa a ngei lo, ruu zong a ngei lo. Lk. 24:39 “Ka kut le ka ke hi zoh hna ngat u, keimah kha pei ka si ko hi. Ka tawng u law nan hngalh ko lai, mithla nih cun ruh le sa a ngeih tung lo, kei cu ka ngeih pei nan ka hmuh ko hi,” tiah a ti hna.

Nawlbia lakah hin zeidah a biapi bik? Mk. 12:29 “Israel mi hna ngai tuah u, Bawipa kan Pathian, Bawipa cu pakhat a si.” Deut. 6:4, Efe 4:6 “Pathian cu pakhat lawng a si I amah cu mi vialte Pa, zeizong vialte Bawi.”

Incarnation: sullam cu Pathian minung taksa in a hung ilang, ti nak a si. Pathian minung taksa in a hung I langh hlan ah, phun Dangdang in a sining cu a phung. Pathian minung taksa in a hung I langh ah, fapa in a lang, minung sinah a um. Cun zum tu sinah rian a tuan tikah, amah cu Thiang Thlarau in a phung (or) rian a tuan.

Pathian fapa (The Son of God)

Bible cahlung ah Jehovah Pathian ti mi nih khan minung phumsa in a hun I lang, mi fapa in a lang, nu pawchung in a chuak. Paul nih fiang te in hi kong hi a langhter 1 Timothy 3:16. Pathian pakhat kha minung pumsa in a hung hi lang, cucu Pathian fapa ti cu a si. Amah ram a simi ah khan a ra nain, amah mi ciacia nih khan an rak cohlang duh lo (John 1:11). “God was in Christ,” Pathian cu Jesuh chungah a um (2Korin 5:19). Jesuh a minung pum chungah khan Pathian a um. Cu a sih ah cun, Pathian cu van ah a um ti ne lo maw? Pathian cu thlarau a si John 4:24. Cucaah, Jesuh pum chungah a um bu in, van zongah a um ko. Theology holh in cun “Omnipresence meaning God is present everywhere, a sullam cu Pathian cu khua zei ka paoh ah a um ko, ti nak a si. Cucaah pei, Salm 139:7-8 “Na thlarau sin hin khuazei ah dah ka zam khawh lai? Na hmaika hin khuazei ah dah kaa thuh khawh lai? Vancung ah khin hung kai ning tiah, cuka ah cun n arak um ko lai, mithi khua ah khin vung it ning tiah, cuka zongah cun n arak um thiamthiam ko lai.”

Pathian sining cu tling khitkhet tein Khrih a minung sinak ah khan a um Kolose 2:9. Bianabia ah, Pathian sining cu tling khitkhet tein Khrih a minung sinak ah khan a um, a ti caah. Trinity sining hi Khrih a minung ah a um tinak a si ve ko.

Khrih cu hmuh khawh lomi Pathian mui a si Kolose 1:15. Jesuh cu minung sining in cun minung a si ko, thlarau in cun Pathian a si ko. A minung pum cu raithawinak caah pek mi Tuufa a si. Pathian cu pakhat lawng a si i Pathian le minung kar ah remnak sertu cu minung Khrih Jesush lawnga si 1Timote 2:5.

Keimah cu a hmasa bik le a hmanung bik ka si. keimah lawnglawng hi Pathian ka si I Keimah chim lo a dang pathian zeihmanh an um lo, Isaiah 44:6. Pathian nih a chim mi bia a si. Jesuh Khrih nih Biathlam 22:13 ah a chim nawlh than, “Kei cu Alfa le Omega kha ka si, hmasa bik le hmanung bik, hramthawknak le donghnak ka si,” a ti. Kei cu Alfa le Omega kha ka si, tiah a tic aah Isaiah chung I Pathian bak kha Jesush nih kei mah ka si a ti.

Amin (The Name)

Pathian nih sinak a phunphun in a lang. Cucu, “God Elohim,” “God Almighty,” “El Shaddai meaning Pathian cu kan caah a za tuk,” “Jehovah,” cun “Jehovah Lord, ti pawl in a langh ton Bible cahlung ah. Hi pawlnak in a langhnak tampi zong aum ko rih, sining le langhnak tampi a ngei mi Pathian a si. Hi Pathian kong hi Isaiah 9:6 ah kan rel, “kan caah ngakchia pakhat a chuak! Fapa pakhat pek kan si! Amah cu kan uktu bawi a si lai. Amah cu Khuaruahhar Fim Chimtu, A Thawngmi Pathian, Zungzal Hmungmi Pa, Daihnak Bawi, ti a si lai.” Hi bia hi Matt. 1:21 ah Jesuh Khrih a si. Lamkaltu 4:11-12, “Cathiang nih, ‘Inn satu hna nih zei ah nan rel lomi lung cu, Lung santlai bik ah a cang,’ tiah a timi kha Jesuh hi asi. Amah thawng lawnglawng in khamhnak hi hmuh khawh a si. zeicahtiah vawlei cung dihlak ah hin a kan khmah khotu ding min dang zeihmanh a um lo,” tiah a ti. Rel chih ding mi Salm 118:22.

Minung sernak le Minung sualnak

Cuticun Pathian nih minung cu amah mui lo in a ser, minung cu Pathian mui in a ser hna. Mipa le minu kha a ser hna Genesis 1:27. Sualnak cu mipa pakhat thawngin vawlei cungah hin a tlung I cu a sualnak nih cun thihnak kha a ratpi. Cun mi vialte cu an sual dih caah thihnak nih cun mi vialte cu a ciah dih hna Rome 5:12.

Sual ngaihthimnak caah raithawinak (Atonement)

Jesush nih a thawh I, “Nihin ah hi inn ah khmahnak a phan; hi pa zong hi Abraham tefa a si ve. Zeicahtiha Mi fapa cu a tlaumi kawl awk le khamh awkah a ra,” tiah a ti Lk 19:9-10. Misual khamhnak ding caah Tuufa thisen lo in cun khamh khawh a rak si lo. Hebrew 9:22m “Sualnak hi thisen luanh lawnglawng in ngaihthiam a si.” Cucaah, Bawipa Jesuh thisen lawnglawng nih kan mah cu luatter khawh kan si. Efesa 1:7, “Khrih thihnak nih kannih cu a kan luatter, cucu kan sualnak kha ngaihthiam kan si tinaka si.” Kan nih cu a kan dawt I a thihnak thawngin kan sualnak chung khan a kan chuah, Biathlam 1:5. Nannih cu vel an ngeih hna caah an khamh hna I khamhnak nan hmuh cu amah nan zumhnak thawngin a si. Jesuh chungin a chuak mi thisen, Jesuh a thihnak, an phumnak le a thawh thannak thawng in kan nih cu khamh kan si. Lamkaltu 2:38, “Peter nih annih cu a thawh hna I, “nan sualnak khan I mer tuah u, nan sualnak kha, ngaihthiam nan si nakhnga nan sualnak khan I mer u law Jesuh Khrih min in tipilnak ing tuah u, cun Pathian laksawng Thiang Thlarau kha nan hmuh lai.” Khamhnak cu, Kan mah tuah serhnak a si lo, Efesa 1:8 ah kan rel. Asiahcun, khamhnak hmuhnak ding caah minung kan tuah serhnak a tel lo ah cun, khamhnak ding caah zei tal kan tuah a hau lo ti in kan duh poah in kan um ne lai maw? Um hlah ee, Pathian sinah thla kan cam, bible kan rel, biakinn kan kal mi hna hi kan tuahserhnak a si cu. Jeim 2:22 ah Abraham zumhnak kong a chim, “Nan hngal kho lo maw? A zumhnak le a tuahnak cu hmunkhat ah pei rian an tuan kha; a zumhnak cu a tuahnak thawngin pei a tlin kha.” Paul nih a ti, “Cucaah kawltung leiah cun laksawng hmuh awkah khan ka tli,” Filipi 3:14. Paul nih a chim rih 1 Korin 9:27, “Ka pum cu ka hrem I fek tein ka uk,” tiah a ti. Khamhnak hi kan mah nih kan tuah kawh mi a si lo, asinain kan tuah ding mi thil hi a um ve khmahnak kan hmuhnak ding caah.

Sual ngaihchihnak (Repentance)

Kan sual kan I ngaihchih hi ka murkaa te lawng in a si ding a si lo. Kan thinlung taktak in kan sualnak kha kan I ngaihchih awk a si, kan sualnak kha kan kal tak bak ding a si. Kan nun ziaza kha midang he kan I lawh ding a si lo, Khrih a nun ziaza tu in kan nun ding a si. Repentance a sullam cu ithlen (Change-thlen tinak a si ko). Thil kan zoh ning siseh, kan ruah ning siseh, kan thinlung siseh, kan ruahnak le kan nunnak siseh kan ithlen ahau. Phundang in chim ah cun, kan nun muihnak chungin ceunak le kan kal, kan nun sualnak in Jesuh Khrih nun zia kan cawng. Rom 5:1, “Atu cu zumhnak thawngin thiamcoter kan sic aah kan Bawipa Jesuh Khrih thawngin Pathian he kan I rem.” Sual ngaihchihnak kong hi, John the Baptist preached, Jesuh zong nih a chim, cun Jesuh zultu pawl zong nih bia tak te in an au pi mi bia a si. Lamkaltu 2:28. Lamkaltu 11:18 Cu bia cu an theih tikah an soinak cu an ngol I Pathian kha an thangthat I “Pathian nih Jentail mi hna zong, I ngaihchih I nun awkah caan tha kha a pek ve hna,” tiah an ti. Lk 13:3 ah, “Asilo, nannih zong nan nunning nan thinh lo ahcun anmah thih bantukin nan thi vel ai.” Lk 24:47 “Cun amah min in sual ngaihchihnak le sual ngaihthimnak kong kha Jerusalem khua in I thawk in miphun vialte hna sinah chim a si lai, tiah aa tial.”

Ti in tipil innak (Water Baptism)

Bible cawn piaknak ah, a sualnak a ngiahchih taktak mi minung hna kha Ti chungah an pum dihlak hnim in tipilnak cu pek a si. Minister/pastors nih hi tipil in nak cu an pek hna lai, Lamkaltu 2:28, 8:16, 10:48, 19:5; hi ning te in kan tuahnak cu Matt. 28:19 kan zulh caah a si.

Thiang Thlarau in tipil in nak (The Baptism of the Holy Spirit)

Tipilpe tu John nih Matt. 3:11 a chim, “nan sualnak nan I ngaihchih cang ti hngalhnak ah kei nih cun ti in tipilnak kan pek hna; sihmanhsehlaw ka hnu in a r alai ding pa nih cun Thiang Thlarau le mei in tipinak an pek hna lai. Amah cu keimah nakin tampi in a ngan dueh; kei cu a kedan putu hmanh ah kaa tlak lo.”

Jesuh zong nih a chim Lamkaltu 1:5, “John nih cun ti in tipilan a pek hna, sihmanhsehlaw kan hmailei ni tlawmte chungah hin Thiang Thlarau in tipilpek nan si lai,” tiah a ti.

Thiang Thlarau in tipilnak a in mi hna cu, holh dang in an holh (or) holh thei lo in an holh. Lamkaltu 2:4 ah “Thiang Thlarau in an khat I Thlarau nih a chim khawhnak a pek hna bantuk cio khan, holh dang in an holh.” Lamkaltu 10:46, 19:6. Cun 1 Korin 12, 14 zongah holh dang in an holh, an holhnak hmun le sining cu an ikhat men lai lo.

Joel 2:28, “Cun cu hnuah cun, mi vialte kha ka thlarau ka toih hna lai I nan fapa hna le nan fanu hna nih ka bia kha an chim lai. Nan tar hna nih mang an mangh lai I nan tlangval hna nih langhnak an hmuh lai.” Lamkaltu 2:33, 2:39.

Thlarau in damnak (Divine Healing)

Pathian nih Israel miphung Egypt in a chuah hna hnu ah, biakamnak a ser mi pakhat cu nan ram a dang lai, nan dam lai ti a si. Exo. 15:26, “BAWIPA nan Pathian ka bia kha that tein nan ngaih I a ding ka timi kha nan tuah I ka nawlbia kha nan zulh hna I ka phunglam kha nan tuah na ahcun, Izipt mi cungah ka tluntermi rai kha nan cungha ka tlunter lai lo. Keimah cu an damtertu hna BAWIPA ka si,” a ti.

Matt. 4:23-24 ah “Jesuh cu Galilee ram dihlak ah khan aa chawk I pumhnak inn ah khan a cawnpiak hna I pennak Thawngtha kha a chimh hna I zawtnak le fahnak a ingmi a phunphun kha a damter hna. Amah thawng cu Sira ram zongah khan a thang dih I zawtnak a phunphun a ingmi hna kha amah sinah cun an ratpi hna: khuavang nih a tuahmi hna le mitlu a simi hna le a zengmi hna kha a damter dih hna.”

Matt. 8:17 ah “Hi a tuahmi hi, profet Isaiah nih, “Amah hrimhrim nih kan zawtnak kha a phorh I kan dam lonak kha a kalpi,” tiin a rak chimmi tlinternak caah khan a si. Isiah 53:5 “Sihmanhsehlaw hma a in cu kan sual ruangah a rak si I tutnak a huah cu kan that lo ruangah a rak si.” 1Peter 2:24 “Khrih nih a pm hrimhrim in kan sualnak cu vailam tahnak ah khan a kalpi I cucaah kannih cu sualnak ah khan kan thi cang I dinnak ah kan nung cang. A hma in nan dam cang.”

Jesuh nih zumtu sinah a ti, “mi dam lo hna cungah nan kuat nan chiah/chuan lai I an dam lai,” a ti. Jeim 5:14-16, “Nan lakah harnak a tongmi nan um ahcun, thla cam hna seh. A zawmi nan um ahcun, Khrihfa upa kha au hna u law thla in campiak hna seh law Bawipa min in chiti kha in thuh hna seh.”

Bawipa Zanriah (Sacrament or Communion)

Lk 22:19-20, “Cun chang kha a lak I Pathian sinah lawmhnak bia a chim hnuah a cheu I annih cu a pek hna I, “Hihi ka pum a si, nan ca I ka pekmi cu. Keimah philh lonak ah run tuah u,” tiah a ti. Cu bantuk thiamthiam in zanrih an ei dih hnuah hrai zong kha a pek hna I “Hi hrai hi nan caah ka thletmi ka thi in khenhchihmi Pathian biakamnak a si.”

Paul nih zei tindah kan tuah lai I kha a kan cawnpak, 1 Korin 11:23-34. Hi Bawipa zanriah hi chanrel le misur zu in kan din kan ei, cucu amah Bawipa Jesuh Khrih taksa le a thisen kan din le kan ei bantuk in kan ruat, cu nih cun damnak a kan pek.

Ke Tawl (Foot washing)

John 13:4-6 ah “rawl an ei lioah cun cabuai khan a tho I a puan aa chiah hnuah kut hnawhnak puan kha a lak I a tai ah aa menh i. kenhgpi chungah ti kha a thlet I a zultu kha an ke a tawl hna I kut hnawhnak puan in a hnawh hna.

John 13:14-15 ah “Kei nan Saya le nan Bawipa a simi nih nan ke kan taawl hna ahcun nannih zong pakhat le pakhat nan ke nan I tawlpiak awk a si. Nan caah I zohchun awk kan tuahpiak cang hna: nan ca I ka tuah bantuk khan nannih zong nih nan tuah ve awk a si.”

Bawipa Jesuh nih a chim bantuk in, zul tu kan mah zong nih midang kha an ke kan tawl ve hna ding a si.

Thinghlinnak (Holiness)

Bible Pathian bia nih um hna seh tiah a kan duh bantuk in kan nun ding le kan um ding a si. Titas 2:11-12 ah, “Zeicahtiah Pathian nih a vel cu mi vialte khamhnak caah a phuan cang. Cu Pathian vel nih cun pathian zeirllo in kan nun tawnnak le hi vawlei cung pumsa duhnak hlawt kha a kan cawnpiak I hi vawlei cungah hin mah le mah aa uk khomi si awk le ding tein nun le Pathian tihzah in um kha a kan forh.

1Peter 2:21-23 ah “cu bantuk mi si awkah cun Pathian nih an kawh hna cu a si; zeicahtiah Khrih hrimhrim nih nan caah khan a in cang I ka keneh ka zul hna seh tiah I zohchun awk an ciahpiak cang hna. Sualnak zeihmanh a tuah lo, lih a chim bal lo. Serhstnak bia in an ti tikah serhsatnak bia in alet hna lo, temhnak a in tikah a tlerh hna lo, ding tein bia a ceihtu Pathian tu kha aa bochan.”

Hebrews 12:14 “Midang he rem I zuam u law nunnak thing in nun I zuam u, zeicahtiah nunnak thing ngeih loin ahohmanh nih Pathian cu an hmu kho lai lo. 1Peter 1:15-19 ah “Cathian nih, “keimah ka thian caah nannih zong nan thian ve awk a si,” ati.

Cucaah, hi nun thianhlimnak a thanh lo mi cu kan doh hna. Nupawl nih sam imeh (pa sammeh bantuk in) make-up, a dawh cak lo in an body- an tak pum langhter in thil ihruk, ti bantuk kan duh lo. TV ah a dawh cak lo mi zoh tibantuk kan duh lo, cucaah inn ah TV I chiah hi thazang kan pe lo.

Pathian vel (The Grace of God)

Titas 2:11-12 ah “Zeicahtiah Pathian nih a vel cu mi vialte khamhnak caah a phuan cang. Cu Pathian vel cnih cun pathian zeirllo in kan nun tawnnak le hi vawlei cung pumsa duhnak hlawt kha a kan cawnpiak I hi vawlei cungh hin mah le mah aa uk khomi si awk le ding tein nun le Pathian tihzah in um kha a kan forh.

John 1:17, “Pathian nih Phungbia cu Moses thawng khan a kan pek, sihmanhsehlaw vel le biatak cu Jesuh Khrih thawng khan a ra.”

Efesa 2:8-9 “Nannih cu vel an ngeih hna caah an khamh hna I khamhnak nan hmuh cu amah nan umhnak thawngin a si. khamhnak nan hmuhmi cu nan mah tuahmi a si lo, Pathian laksawng a si.”

Judas 21 Jesuh Khrih nih zaang an fah hna ruang I zungzal nunnak an pek hna lai ni cu hngak ko u. Mi pakhat khat nu sualnak a tuah I, a ngaihchih lo I Pathian sinah a kal lo ah cun “hell” ah tlawnh a si ko lai. John 15:2, 6 “thei a tlai lomi ka ngei vialte kha a tan dih hna I thei a tlaimi nge vialte kha an tlai chinchin nakhnga a thianh hna. ka chungah a um lomi cu misur ngei car bantuk lengah hlonh an si ko. Cu bantuk nge cu an pumh hna I mei ah an paih hna I cuka ah cun an kang dih.” 2Peter 2:20-21, “Kan Bawipa le kan khamhtu Jesuh Khrih an hngalhnak thawngin hi vawlei cung thurhnawmnak in a luatmi hna cu, hi vawlei cung thurhnawmhnak nih khan a tlaih than hna I a tei than ah cun, a hramthawk I an rak umning nakkhan an donghnak cu a chia deuh. Dinnak lam kha ngalh tung I nawlbia thing kha mertak than nakcha cun, dinnak lam kha hngal lo lawlaw in rak um ah an caah a tha deuh suaumau hnga.”

Hebrew 6:4-6 ah “Zeitindah a tlu thanmi hna cu ngaihchihnak an ngeih than khawh ti lai? Annih cu Pathian ceunak chungah a rak um cangmi an si, vancung laksawng kha a tep I Thiang Thlarau a co ve cangmi an si.”

Zei zong te a thar in ser than (Restitution of all things)

Lamkaltu 3:21, “Pathian nih a thiangmi a profet hna sinin hlan liopi ah a rak thanh cang bantukin, zei zong vialte a thar in ser caan a phak hlantiang vancung ah cun a um ko lai. Hi zei zong te a thar in ser thannak ah hin, Satan and a rian tuan ti hawi an I tel ve lo, Biathlam 20:10 “Cun annih a hlengtu hna, Khuachia kha, mei le kat tili chungah khan an paih, cuka cu sahrang le nal profet an rak thlaknak hna kha a si; cuka ah cun chungzan in zungzal hrem an si zungzal ko lai.”

Sernak kong (Conscientious Scruples)

Minung hi vawilei ah Pathian muikeng an ti Gene. 1:27 “Cuticun Pathian nih minung cu amah mui lo in a ser, minung cu Pathian mui in a ser hna. Mipa le minu kha a ser hna.” Pathian muikeng kan sic aah, Minung hi kan biapi tuk. Nawlbia pahra pek kan si, Exo. 20:13 ah “Lai nan nawng lai lo.” Gene. 4:8-10 ah “Cun Kain nih a nau Abel kha a thawh I, “I chawk tuah u sih,” a ti. Lo an va phak tikah khan Kain nih a nau cu a thah.” Hi Bible rel ah ka fiang tuk mi cu, Minung hi kan biapi tuk, nung zia dawh te in nun hi a biapi tuk. Mah caah, kan members hna zong, an mah te in Bible rel Bible a duhnak kawl le thlacam in thazang kan pek. Cucaah, members dihlak zong nih khua bia tak te in ruat in kan um ding a si. Members sawhsawh te lawng si, khua ruahnak um lo kha a tha mi a si lo. Kolose 3:23 ah “zei thil nan tuah paoh ah, minung caah si loin Bawipa caah ka tuan ti lungput ngeih in, nan lungthin dihlak in tuan u.”

A thli te in rian tuan ti lo ding (Secret Societies)

Bible bia bantuk in, kan nih cu a thli te in rian a tuan mi he rian kan tuan ti lai lo, thazang zong kan pe lo, ipeh tlainak zong kan ngei lai lo. Hi bantuk he rian tuan ti I biakamnak zong kan ser lai lo. James 5:12 ah “Cun cu pinah biakamnak nan tuah tikah chiatsernak hmang hlah u; vancung cemchin in siseh, vawilei cemchih in siseh, zei thil paoh cemchin in siseh, chiatser hlah u. a si ti nan duh ahcun, a si, ti ko; a si lo, tin a duh ah cun, a si lo, ti ko; cu tin a tuah lo ahcun Pathian biaceihnak na ing sual lai.” 2 Korin 6:14-18 ah “A zum lomi hna he I fon cetcut tuk in rian tuan ti hlah u; cucu a si kho lomi thil a si. Zeitindah a dingmi thl le a ding lomi thil cu hawikom an si khawh lai? Zeitindah ceunak le muihnak cu hmunkhat ah an um ti khawh lai?”

Jesuh zum bu in a thi mi an tho than lai

Bawipa ni le caan hi a nai chin lengmang ti kan zumh, cun Jesuh zum bu in a thi mi hna an tho than lai. Cu caan I a nung rihmi kannih pawl cu khuadawm lakah khin Bawipa cu van I hung ton awkah pumh kan si dih lai,1 Thesalon 4:13-17. 1 Korin 15:51-54, Philipi 3:20-21.

Nuva sinak le ithennak (Marriage and Divorce)

Matt. 19:9 ah, “Cucaah hihi kan chimh hna: Ahohmanh nih a nupi kha, zumh awktlak loin a um a ti tung lo ahcun, a mah I nu dang a thit ahcun, nu le pa sualnak a tuah a si,” a ti. Matt. 5:32 “Sihmanhsehlaw kei nih cun, hitihin ka ti:Mipa nih a nupi kha, zumhawktlak loin a um ti tung lo I a mah ah cun, a nupi kha va a ngeih tikah vacung in pa a duhter a si, cucaah mipa kha a sual; cun amah a rak thitu zong kha a sual ve thiamthiam.” Hi thil hi an lak ah a um sualah cun, Bawipa hmaiah thit um nak an tuah than kho ko lai. Minister/pastor caah kan duh tuk mi cu nupi thit than lo hi a si. Nupi le he ithen lo hi a si ko.

Cheu hra ceu khat (Tithing)

Cheu hra ceu khat hi Pathian nih a rian tuannak caah a timh lamh mi a si ti hi kan zumh. Cucu Abraham a nunnak kan humh khawh mi a si. Hi cheu hra ceu khat hi, Abraham nih a zumhnak in a tuah mi a si, Moses’law zong nih a tha a ti mi a si. Cun, Israel miphun nih Pathian sinah an pek lengmang mi nawlbia a si. Jesuh zong nih Matt. 23:23 ah a nawlh rih, “Phungbia cawnpiaktu saya hna le Farasi mi hna, nan caah ngaihchia a va si dah! Mi depde hna! Tihang tamhnak putinan tehna, hamhhuai tehna, aithing tehna hmanh kha cheu hra ah cheu khat Pathian sinah nan pek, sihmanhsehlaw Nawlbia nih biapi taktak a si a timi dihnak le mi zaangfahnak le zumhtlakmi sinak hna cu zeihmah ah nan rel tung lo.” Cheu hra ceu khat cu pek ding a si. Pathian chawva kha fir hlah u, Malachi 3.

Jesuh a ra than lai (second coming of Jesus)

Jesuh van ah a kai bantuk te in, Jesuh hrimhrim a minung pum te in a ra than la. Jesuh van a kai kan hmuh bantuk te in a voi2 nak kan sinah a rak tum than lai. Cucu Khrihfa hmasa bik pawl nih an rak chim mi zong a si. Matt. 24, Lamkaltu 1:11, 3:19-21, 1 korin 11:26; Philipi 3:20-21; 1Thesa 4:14-17; Titus 2:13-14.

Kum thong khat (The Millennium)

Vawilei ah harnak a tlung hi, minung kan caah fahnak le inturnak hram a awt nak te a si, ti kan zumh. Daniel 12:1 ah “khi caan ah a ganmi vancungmi, na miphun a zohkhentu hna, Mikhael kha a hung chuak lai, cun hi miphun hih miphun an si hramthawk in an tonmi harnak, harnak thalo bik kha a tlung lai. Sihmahsehlaw khi caan ah cun Pathian cauk chungah an min khumh a simi na mi hna cu an luat lai.” Matt. 24:3-8 cu harnak vialte hnu in cun vawilei ah kum thong khat chung daihnak nih minung cu a zulh hna lai. Biathlam 11:1-5; Isaiah 65:17-25; Matt 5:5; Daniel 7:27; Micah 4:1-2; Heb. 2:14 and Rome 11:25-27.

Cu kum thong khat pennak a dih hnu in cun, mithi hna an tho than lai I a donghnak biaceihnak ah an chuak lai. Nunnak cauk chungah a min tial le hmuh a si lo mi hna cu zungzal hell mei ah hlawnh an si lai. Hi hell mei cu Pathian nih Satan le a vanmi hna caah a tuah mi a si, amah Satan hrimhrim kha a voi 1 nak hlawnh a si lai. Matt. 25:41 “Cun a kehlei I a ummi hna cu, nannih, Pathian nih chiat a serhmi hna, kal ko u, Khuachia le a vancungmi hna ca I timh a simi zungzal mit lo mei chungah cun va kal ko u.” Biathlam 20:7, 15; 21:8.

Lenlei sianginn kai kan duh lo (Public school activities)

Lenglei nuamhnak kal, puai ah kal, nuamhnak caah lam cawn, Video zohnak zung ah kal, an pum langh dih tiang in thil ihruk ti bantuk kan duh lo.

Siangngakchia Students pawl an duh lo mi thil tuah ter kan duh lo. Nu le pa hmun khat te ah um ti tilio (Swimming), a dawhcak lo mi in um ter le thil pawl hruk ter kan duh lo.

Sex education (nu pa kong) cawn piak ti bantuk zong kan duh lo, video zei tin dah nan thlak lai ti bantuk zong cawnpiak kan duh lo.

School ah nu le pa zei tindah nan um ti lai ti bantuk cawnpiak hi kan duh lo.

Biaknak lei holiday (Religious holidays)

Kan mah nih kan ngeih mi biaknak lei in holiday kan ngeih mi ah, kan members veialte tling te in chuak hi thazang kan pek tuk mi a si. Biakinn a rak I thawknak, Pentecost Sunday hi biapi tukah kan chiah mi a si.